Sunday, January 5, 2020

ស្វែងយល់ជម្ងឺមហារីកដោះ និងមហារីកដៃស្បូន



ជម្ងឺមហារីកដោះ និងមហារីកដៃស្បូន
ជាជម្ងឺដែលកញ្ឆក់យកជីវិតស្រ្តីថៃចំនួនជាច្រើន ស្ត្រីគ្រប់គ្នាតែង យល់ដឹងអំពីការត្រួតពិនិត្យដោះដោយខ្លួនឯង ហើយនៅពេលដែលអ្នកមានអាយុច្រើនជាង ៥០ ឆ្នាំឡើងទៅ អ្នកគួរទទួលការត្រួតពិនិត្យជម្ងឺដូចដែលពោលមកជាប្រចាំ ជាមួយនឹងការត្រួតពិនិត្យសុខភាពប្រចាំឆ្នាំ ដូចជា ការត្រួតម៉ាម៉ូក្រាម ការត្រួតពិនិត្យរោគស្ត្រីដោយវេជ្ជបណ្ឌិតរោគស្ត្រី ដើម្បីវិនិច្ឆ័យរោគជាដំបូង ។ ដោយសារតែរោគមហារីកដោះ និងមហារីកដៃស្បូន ត្រូវប្រើពេលរាលដាលយូរ ដែលក្នុងរយៈដំបូង ជម្ងឺមហារីកនៅមិនទាន់បង្ហាញរោគសញ្ញានៅឡើយ ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកអាចត្រួតពិនិត្យឃើញតាំងតែដំបូង នឹងអាចព្យាបាលឳ្យជាសះស្បើយបាន ។
ប៉ុន្តែក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន អ្នកជម្ងឺមហារីកជាច្រើន
មានអាយុតិចជាង ៣០ - ៤០ ដែលក្រុមជម្ងឺមហារីកនេះ ភាគច្រើនកើតមកពី “តំណពួជ” ទាំងអស់ ។ ដូច្នេះហើយ កាលបើយើងត្រួតពិនិត្យ នៅពេលអាយុច្រើនជាង ៥០ ឆ្នាំនោះ វាអាចជាហួសពេលទៅហើយ ។ ការកើតមហារីកតាំងតែអាយុនៅក្មេងវាមានផល
ប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបមុខរបរ ដែលជាបង្គោល
ក្នុងការថែទាំក្រុមគ្រួសារ ការមានគម្រោងរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងការមានកូន ។ ស្ត្រីគ្រប់រូបគួរយល់ដឹង ថាខ្លួនមាន
ហានិភ័យនៃការកើតជម្ងឺមហារីកតិច ឬច្រើនប៉ុណ្ណា ចាំបាច់ត្រូវត្រួតពិនិត្យ តាំងតែអាយុប៉ុន្មានឆ្នាំ ប្រើឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រអ្វីខ្លះ ។
ទាំងអស់នេះ ប្រវត្តិនៃសមាជិកក្រុមគ្រួសារ និងការត្រួតពិនិត្យខាងតំណពួជ ជាជំនួយសម្រាប់រៀបចំគម្រោងជីវិតបានយ៉ាងងាយស្រូល ។
អ្នកអាចមានហានិភ័យចំពោះការកើតជម្ងឺមហារីកសុដន់ និងមហារីកដៃស្បូន តាំងតែនៅក្មេង ហើយគួរប្រឹក្សា
យោបល់ជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិត ក្នុងករណីដូចតទៅនេះ ៖
នៅពេលដែលសាច់ញាតិរបស់អ្នក ដូចជា មាតា បងស្រី ប្អូនស្រី 
មានប្រវត្តិដូច្នេះ គឺ
• មានប្រវត្តិកើតជម្ងឺមហារីកដោះ ឬមហារីកដៃស្បូន តាំងតែអាយុតិច
ជាង ៥០ ឆ្នាំ ។
•
មានប្រវត្តិកើតជម្ងឺមហារីកដោះ ឬមហារីកដៃស្បូន ក្នុងមនុស្សតែមួយ ដោយមិនកំណត់អាយុ ។
•
មានប្រវត្តិកើតជម្ងឺមហារីកដោះទាំង ២ ខាង ដែលអាចកើតឡើងព្រមគ្នា ឬមិនកើតក៏មាន ហើយមិនកំណត់អាយុ ។
នៅពេលដែលសមាជិកក្រុមគ្រួសារអ្នក ដូចជា តាយាយខាងឪពុក តាយាយខាងម្តាយ ធំប្រុស ធំស្រី មានប្រវត្តិដូចតទៅនេះ គឺ
•
មានប្រវត្តិកើតមហារីកដោះច្រើនជាង ២ នាក់ឡើងទៅ ហើយក្នុងចំណោមទាំងពីរនាក់ មានម្នាក់អាយុតិចជាង ៥០ ឆ្នាំ ។
•
មានប្រវត្តិកើតជម្ងឺមហារីកដោះ រួមជាមួយមហារីកផ្សេងៗ មកជាច្រើន
តំណ ច្រើនគ្នា ។ ជាពិសេសជម្ងឺមហារីកដៃស្បូន មហារីកក្រពេញប្រូស្តាត ជម្ងឺមហារីកសាច់ (ឆ្អឹង ក្រពេញខ្លាញ់ សាច់ខ្លាញ់ ។ល។ )
•
មានប្រវត្តិកើតជម្ងឺមហារីកដោះ ចំពោះបុរសដោយមិន
កំណត់អាយុ ។
•
មានប្រវត្តិនៃការត្រួតពិនិត្យឃើញ មានហ្សែនខុសប្រក្រតី
ដូចជា BRCA1, BRCA2 និង TP53 ។
ប្រសិនបើសមាជិកនៃក្រុមគ្រួសាររបស់អ្នកមានប្រវត្តិដូច
ពោលមកនេះ អ្នកគួរធ្វើយ៉ាងណា ?
អ្នកមិនប្រាកដក្នុងចិត្តថាឳកាសហានិភ័យរបស់ខ្លួន ការទទួលយោបល់
ជាមួយ វេជ្ជបណ្ឌិត ផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ
ជម្ងឺទូទៅ ជំនាញខាងរោគតំណពួជ និង
រោគមហារីក អាចជួយអ្នកបាន ។
វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងសាកសួរប្រវត្តិសមាជិកគ្រួសារអ្នកដោយលំអិត ហើយធ្វើការវិភាគទៅលើ ហានិភ័យរបស់អ្នកថាមានហានិភ័យតិច 
ឬច្រើនប៉ុណ្ណា ។
ប្រយោជន៍ដែលអ្នកទទួលបាន បន្ទាប់ពីការទទួលយោបល់ និងការណែនាំពីវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេស
ជម្ងឺតំណពួជ និងមហារីក
• អ្នកមានអារម្មណ៍សប្បាយចិត្ត កាត់បន្ថយក្តីកង្វល់ដែលទាក់ទង
និងខ្លួនឯងថាមាន ឱកាសកើតជម្ងឺមហារីក ឬទេនោះ ។
•
អ្នកយល់ដឹងពីវិធីសាស្ត្រការត្រួតពិនិត្យ និងការត្រួតពិនិត្យ
សុខភាព ចំពោះវិធីសាស្ត្រដែលសមស្របនឹងខ្លួនឯង ដោយមិនចាំបាច់កង្វល់ទៅលើការជ្រើសរើសវិធីត្រួតពិនិត្យ ។
•
អ្នកអាចយល់ដឹងពីអត្រាគ្រោះថ្នាក់ ឬហានិភ័យនៃការកើតមហារីក របស់ខ្លួនយើង
និងមនុស្សជាទីស្រលាញ់របស់យើង រួមទាំងសមាជិកគ្រប់គ្នាក្នុងក្រុមគ្រួសារ ។
•
ប្រសិនបើអ្នកបានត្រួតពិនិត្យហើយជួបប្រទះតាំងតែរយៈ
ដំបូងអាចព្យាបាលឳ្យជាសះស្បើយបាន ។
អ្នកនៅតែជាបុគ្គលសំខាន់នៅក្នុងគ្រួសារក្នុងការមើល ថែទាំគ្រួសារ
តទៅបានដូចបុគ្គលធម្មតា ។


Wednesday, December 25, 2019

ការរស់នៅជាមួយនិងមាយាការ ព្រមទាំងការកុហក



ការរស់នៅជាមួយនិងមាយាការ ព្រមទាំងការកុហក
មុនដំបូង ខ្ញុំចង់សួរថា តើការកុហកវាពិតជាអាក្រក់មែនទេ ?


ពិតមែនហើយ ការកុហកគឺជាអ្វីដែលមនុស្សម្នាក់ៗ ស្អប់ខ្ពើម មិនចង់ដឹង ចង់ឮ ។ ហើយថែមទាំងមានការខុសឆ្គង់ចំពោះសីលធម៌នៃគោលការណ៍
របស់សាសនាផងដែរ ។ ការកុហកឯណាមួយ ដែលបណ្តាលឱ្យអ្នកដ៏ទៃ
ខួចខាតនូវទ្រព្យសម្បត្តិ  កេត្តរិ៍ឈ្មោះ ជាដើមនោះ ការកុហកនោះពិតជា
ខុស មានកំហុស​និងទោសទៅតាមច្បាប់ បទបញ្ញត្តិ​នៃសាសនានីមួយៗ
ប្រាកដមែន ។ ក៏ប៉ុន្តែ ការកុហកណាមួយ​ដែល​គ្រាន់​តែ​ជាការ ដោះសារ ជៀសវាងនូវអ្វីដែលយើងមិនត្រូវការ ការជៀសវាងនូវ​ភាពខុស​ប្រក្រតី
ទាំងឡាយ ការកុហកនោះវាមិនខុសនិងច្បាប់របស់រដ្ឋឡើយ ។
 
ជិវិតរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ តែងរស់នៅឆ្លងកាត់នូវបទពិសោធន៍ដ៏ល្វីងជួរចត់ ផ្អែមឆ្ងាញ់ សុខ ទុក្ខ ជារឿងធម្មតា ពុំមានអ្នកណាមួយគេចផុតពីរឿងទាំងនេះឡើយ ។ ​ទោះបីជាអ្នកនោះ ជា​​អ្នកមាន​ ឬអ្នកក្រ ស​ ខ្មៅ ល្ងង់ ខ្លៅ នោះឡើយ ។
 
ការរស់នៅរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ តែងមានការតស៊ួដ៏លំបាក ហើយការទ​ទួលនូវជ័យជំនះ​របស់មនុស្សម្នាក់ វាទាមទារឱ្យយើងមានភាពអំណត់  
អត់ធន់ ព្យាយាម ជាច្រើន ។

ទាំងអស់នេះវាមិនមែនកើតឡើងចំពោះមនុស្សគ្រប់រូបនោះទេ មនុស្សតិច​ណាស់ដែលមាន​លក្ខណៈសម្បត្តិទាំងនេះ ។​ វាត្រូវការការហ្វឹកហាត់ ការហាត់ពត់ចិត្តគំនិតរបស់យើង ឱ្យមានភាពប្រសើរឡើងពីមួយថ្ងៃទៅ
មួយថ្ងៃ ។ ជីវិតមនុស្សជាច្រើនដែលរស់នៅ ក្នុងលោកសន្និវាសនេះ  
តែងរស់នៅក្នុងមាយា ការឆបោក ការលួច ការកុហកគ្រប់យ៉ាង
ទាំងអស់ ។ អ្វីដែលសំខាន់នោះគឺ តើយើងចាត់ការចំពោះរឿង ទាំងនោះបានដោយរបៀបណា ? មានវិធីអ្វីសម្រាប់ចាត់ការរឿង
ទាំងនោះ ?

ដំណោះស្រាយដែលមានប្រសិទ្ធភាពចំពោះបញ្ហា ឧបសគ្គទាំងនោះទាមទារឱ្យយើងមានភាពអំណត់ ការយោគយល់ ការអធ្យាស្រ័យ ចំពោះមិត្តមនុស្សរួមភពផែនដីជាមួយគ្នា ។ ពិតណាស់ ជួនកាលគេកុហកយើង ជួនកាលយើងកុហកគេ​ យើងតែងតែជួបប្រទះជាញឹកញាប់ក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់យើង ។ អ្វីដែលយើងគួរធ្វើឱ្យបាននោះគឺការនិយាយកុហកឱ្យបានតិចតួចបំផុត តាមដែលយើងអាចធ្វើទៅបាន ។ ដោយការពោលនូវពាក្យពិត ត្បិតវាមានភាពជួរចត់ប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ។ នេះជាវិធីមួយដែលតែងតែមានប្រយោជន៍ចំពោះមនុស្សដែលរស់នៅ
ជុំវិញខ្លួនរបស់យើង ។